Unmuting the Manza

Een immersieve duik in de vergeten klanken van Congo

Vandinsdag 27 januari tot en met zondag 1 februari 2026 (met uitzondering van woensdag 28 januari, dag waarop het museum uitzonderlijk gesloten is wegens een personeelsfeest) presenteert Son.Oor (vroeger beter bekend als De Week van de Klank) in het MIM een klankinstallatie van Adilia Yip en Edward Dekeyser.

Tijdens de vernissage op 27 januari, van 12u tot 14u, brengen Adilia Yip (marimba, MIDI manza) en Edward Dekeyser (immersief 5.1-audiosysteem) een live performance.

Unmuting the Manza neemt het publiek mee op een immersieve reis naar de klankwereld van de manza, een traditionele xylofoon die vroeger door Azande-leiders in Belgisch Congo (nu de Democratische Republiek Congo) werd bespeeld. De installatie biedt een ruimte om te luisteren, te reflecteren en de culturele betekenis en klankherinneringen van de manza-xylofoons – die sinds het einde van de negentiende eeuw in het AfricaMuseum in Tervuren worden bewaard – te laten herleven.

Met behulp van interactieve elektronische interfaces kan het publiek de klanken van het instrument verkennen en de speeltechnieken ervan leren kennen, die door kolonisatie en modernisering grotendeels in de vergetelheid zijn geraakt binnen lokale gemeenschappen. In samenwerking met muzikanten uit de DRC, Zuid-Afrika, België en Hongkong verweeft de installatie archiefopnames, lokale hiphop, jazz en de soundscapes van de stad Kisangani (DRC). Van een kerkkoor of bagageband op de luchthaven tot de ritmische motoren van boten op de Congostroom: de installatie doet een verloren muzikaal erfgoed herleven door collectief luisteren en creëren.

Adilia Yip is muzikante, bespeelt de marimba en de balafoon, en is postdoctoraal onderzoekster in de kunsten (praktijkgericht onderzoek, Universiteit Antwerpen, 2012-2018). Ze onderzoekt de kruisbestuiving tussen muziektradities en technologie, met een speciale focus op co-creatie en hedendaagse expressie. Haar projecten omvatten onder andere ReSoXy: ReSounding the Xylophone Collections of RMCA (AfricaMuseum Tervuren en BELSPO BRAIN-be 2.0) en PercAI: A Generative AI Model for the West African Balafon Polyrhythm (Koninklijk Conservatorium Antwerpen). Naast optredens en lezing-recitals op internationale symposia, in musea, op festivals en muziekpodia, geeft ze ook colleges over Afrikaanse muziek en wereldmuziek aan het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen.

Edward Dekeyser studeerde elektro-akoestische compositie aan het Koninklijk Conservatorium van Bergen en deed zijn eerste ervaringen op met multifonische compositie en diffusie in het sounddesignatelier van de Koninklijke Academie van Antwerpen. In 2021 won hij de eerste prijs tijdens L’Espace du son: Concours de spatialisation, een internationale wedstrijd van “Influx – Musiques & Recherches” voor ruimtelijke interpretatie van elektro-akoestische creatie op een acousmonium met meer dan 80 luidsprekers. Naast talrijke samenwerkingen en optredens componeerde hij recentelijk tape-muziek voor sopraan Françoise Vanhecke.