Print

Guitarrón

chordofoon

 

Guitarrón betekent letterlijk 'grote gitaar' (het achtervoegsel 'ón' betekent 'groot' in het Spaans). Ze ziet er ook uit als een gitaar, maar heeft toch een bijzondere morfologie. Net als een gewone gitaar telt ze zes snaren. Haar hals is kort en ze heeft geen fretten. De gewelfde klankkast is indrukwekkend door haar omvang. Deze verplicht de muzikant om het instrument lichtjes naar boven te richten, om bij de snaren te kunnen. De snaren worden getokkeld met de vingertoppen van de rechterhand. Door de afwezigheid van fretten is de actie vrij hoog, de kracht die de muzikant moet uitoefenen om de snaren in te drukken met de linkerhand is bijgevolg erg groot. De omvang van de klankkast en de specifieke vorm ervan, zorgen voor een krachtige en rijke klank.

De guitarrón duikt op in Mexico in de 17e eeuw. In die tijd raken heel wat muziekinstrumenten van Europese origine wijdverspreid in Midden- en Zuid-Amerika. Lokale instrumentenbouwers laten zich bijgevolg inspireren door deze Europese instrumenten, maar voegen typische Latijns-Amerikaanse elementen toe. Dat zien we bij de guitarrón. Ondanks de grote gelijkenis is het niet zeker dat ze rechtstreeks afstamt van de gitaar. Waarschijnlijk is ze gebaseerd op een ander instrument dat door de Spanjaarden werd meegebracht in de 16e eeuw, namelijk de bajo de uña, wat in het Nederlands vertaald kan worden als 'getokkelde bas'.

De guitarrón is een belangrijk instrument in de Mariachi-orkestjes (video), als basinstrument.

Deze ensembles ontstaan in de 19e eeuw in de Mexicaanse provincie Jalisco, door een samensmelting van elementen uit de precolumbiaanse, Europese en Afrikaanse muziek. In de 20e eeuw verschuift deze traditie stilaan van het platteland naar de steden. Vandaag de dag is de Mariachimuziek immens populair, ze wordt dan ook vaak beschouwd als de meest typische vorm van de Mexicaanse muziek.

In het Mariachi-orkest speelt de guitarrón dus de baslijn, die het ritme en de harmonie bepaalt. Haar warme klankkleur compenseert de scherpe klanken van de koperblazers. Met de harp en de gitaar maakt ze deel uit van las armonias, de ritmesectie van het ensemble. Vandaag dreigt de harp echter verdrongen te worden door de guitarrón, omdat die nu eenmaal makkelijker te vervoeren is. De viool en de koperblazers spelen de melodie.

De guitarrónspeler speelt vaak parallelle octaven, makkelijk te realiseren dankzij de stemming van het instrument. De snaren gaan immers niet van laag naar hoog, zoals bij een gitaar, maar de onderste snaar is bij de guitarrón een octaaf lager gestemd. Daardoor klinkt ze één (en niet twee, zoals bij een gitaar) octaaf hoger dan de laagste bassnaar.

De guitarrón draagt in grote mate bij tot de typische Mariachi-sound. Daarom zegt men wel eens dat een optreden niet kan plaats vinden zonder de guitarrón!

 

 

 

External Video
See video
See video